Laatste wijziging: 17 April 2009

Tieleman Francois Suys

ZDN: 0142 Details van Tieleman Francois Suys Hij heeft nog geen plaats in de stamboom. Tieleman,Francois Suys is op 1-7-1783 te Oostende(B) geboren en op 11-7-1861 te Brugge(B) overleden. Hij was Architect. Hij is gehuwd geweest met Rosalie,Sophie de Ridder, geboren te Oostende(B), datum onbekend. Zij kregen twee kinderen: Leon,Pieter Suys (Z0143) geboren op 14-6-1823 te Amsterdam. Hij werd eveneens architect en ontwierp onder andere de beurs van Brussel. Hortense,Therese Suys (Z0201), geboren op 27-6-1825 te Amsterdam Rosalie stierf in het kraambed van haar tweede kind op 4-7-1825 te Amsterdam. Bij de afscheiding van de Zuiderlijke Nederlanden keerde Tieleman Francois terug naar het Zuiden (Brusssel), het tegenwoordige België.

Tieleman Francois Suijs is een voornamelijk Zuidnederlandse bouwmeester.

Hij bezocht tot 1805 eerst de Academie te Brugge daarna de "Ecole des beaux-arts" te Parijs. Hij studeerde bij Ch. Percier en D. Fontaine.

In 1810 behaalde hij de Prix d'Emulation.

In 1812 behaalde hij de "Grand Prix", en ging naar Rome als "pensionaire van den franschen staat" (=op kosten van de franse staat) op de Academie de France te Rome.

In 1815 na de "restauratie", mocht hij, geen fransman zijnde, niet langer op de Villa Medicis verblijven. Koning Willem I stelde hem in staat zijn studie te voltooien.

In het Verenigd Koninkrijk der Nederlanden kwam na 1815 in de eerste plaats een opleving van de publieke bouwkunst. Als hofarchitecten traden vooral Charles van der Straeten (1771-1834) en Tieleman Francois Suijs sterk op de voorgrond. Van der Straeten was, als oudste van beiden, ongetwijfeld het meest traditioneel georienteerd.

Van 1816 tot 1819 reisde hij op kosten van de Koning door geheel italie. Hij maakte en "opmeting" van het "Palaszzo Massimi alle Colonne", die te Parijs werd uitgegeven.

In 1820 werd zijn inzending op de prijsvraag voor een ontwerp van een paleis voor "de maatschappij voor schoone kunsten" te Gent bekroond. De Koning benoemde hem toen tot professor in de bouwkunst aan de Koninklijke academie van beeldende kunsten te Amsterdam. (hij reisde veel door Nederland.) Vanaf dit moment is hij ook aktief bezig in Nederland.

Hij bouwde hij de Sint Catharinakerk aan de Singel in Amsterdam. In 1854 werd deze kerk uitgebouwd tot kruiskerk. Sinds 1933 is hij niet meer in gebruik.

Later werd hij leraar aan de Brusselse academie en hofbouwmeester van Willem I en Leopold I.

Naar zijn tekeningen werden verder nog gebouwd: de kerk van de H. Theresia te 's-Gravenhage, de R.K. kerk op de Nieuwe Groenmarkt te Haarlem.

Van 1823-1826 voert hij met Jan de Greef de herstelling, na den brand, van de Nieuwe Lutherse kerk te Amsterdam uit.

1824-1826 de zogeheten Houtbarierre ("Brucke miet Zollamtern und Gittern") in Haarlem op de plaats van de in 1824 afgebroken middeleeuwse grote Houtpoort. Dit Bouwwerk is in 1926 afgebroken.

1824 Ontwerp van het Westportaal van de Utrechtse Domkerk. Ook dit is later afgebroken.

1825 Orgelkastontwerp in dezelfde kerk.

In 1825 volgde zijn benoeming tot architect des Konings.

Hij voltooide het door Ch. van der Straeten begonnen paleis der Academien te Brussel (1820-1826). Tekst bij 'n foto: "Brussel, paleis van de prins van Oranje, thans Paleis der Academieen, Charles van der Straeten, 1820-1826 afgewerkt door Tilman Francois Suijs. (later weer gewijzigd door Deman, ongewijzigd bleef de Marmeren zaal) De strenge geometrie, het uitgesproken horizontalisme en de voorkeur voor het naast elkaar plaatsen van gelijkwaardige elementen zijn kenmerkend voor deze periode."

de vroegere facade van het Koninklijk paleis

In 1827 werd Van der Straeten als hofarchitect te Brussel opgevolgd door Tieleman-Francois Suijs, die het Koninklijk Paleis voltooide (1827- 1829). Het "avant corps" dat hij ontwierp is bij de verbouwing van 1905-1912 afgebroken.

Ook ontwierp hij een paviljoen, serres en Orangerie in Tervueren (in 1879 is dit afgebrand).

In 1829 werd hij uitgenodigd een plan te maken voor het buitenerblijf te Brussel t.b.v. Lodewijk Napoleon. (is dit het hierachter genoemde?)

Hij bouwde o.a. het kasteel van Mariemont te Morlanwelz - Mariemont (1830-1836).

In 1838 worden zijn tekeningen van het Pantheon uitgegeven.

Mozes en Äronkerk

Eveneens ontwierp hij de kerk van de H. Antonius van Padua (nu Mozes en Aaron) te Amsterdam (1839-1841).

De omwenteling van 1830 bracht de bouwaktiviteit geenszins tot stilstand ; integendeel, het universele, doctrinaire neoclassicisme werd nu definitief doorbroken ten voordele van een vrijere vorm en stijlkeuze. Roelandt en Suijs bleven de dominerende figuren, maar kregen in toenemende mate af te rekenen met concurrentie van hun eigen leerlingen of andere jonge progressieve architecten (..). Terwijl Roelandt in zijn latere werken vaak resoluut voor de middeleeuwse stijlen opteerde, bleef Suijs langer trouw aan het neoclassicisme, dat hij echter eveneens op een vrijere en meer eclectische manier ging toepassen. Daarvan getuigen de Sint Jozefskerk (1842-1843), gelegen in de eveneens door Suijs ontworpen Brusselse Leopoldswijk die een van de belangrijkste stedebouwkundige projecten is uit deze periode.

De serres van de kruidtuin

Zijn markanste werk is het ontwerp voor de serres van de kruidtuin te Brussel, in gewijzigde (vereenvoudigde) vorm gebouwd (1826-1829) door P.F. Gineste. De neoclassicistische vormentaal werd hier al met opmerkelijk succes gecombineerd met de nieuwe tecnieken van ijzer en glasconstructie.

Hij bouwde nog meer kerken naar klassieke vorm en grondslag. Met de bouw van de neobarokke Sint Jozefskerk te Brussel (1843) zette Suijs het eclecticisme in de Belgische bouwkunst in, 'n stijl die door zijn zoon Leon Pieter Suijs werd voortgezet o.m. in het Beursgebouw te Brussel (1868-1875).

Het grafmonument van Maria Malibran

Ook ontwierp hij het grafmonument (te Laken) voor de vroeg (op 28-jarige leeftijd) in 1836 overleden mezzo-sopraan Maria Malibran. Maria Malibran (24 Maart 1808 – 23 September 1836), was een van de beroemdste opera zangeressen van de 19e eeuw. Malibran stond bekend om haar stormachtige persoonlijkheid en dramatische intensiteit. Ze werd een legendarische figuur na haar door op 28-jarige leeftijd. Tijdgenoten bewonderden haar stem om het groete bereik, de kracht buitengewone flexibiliteit.

Suijs was lid van de vierde klasse van het Koninklijk Nederlands instituut. Hij wordt beschouwd als de grote meester van het classicisme in de Nederlanden.

Zijn portret is "in prent" gebracht door J.L. Demannez. Zie: H.W. Weissmann, Vergeten bouwmeesters in "De Opmerker", 37e jrg (1902),99 Hoogeveen.

Hij is overleden in het kasteel van Munken te Brugge.

In Eindhoven is een straat naar hem genoemd.