Van het boek Samen eervol overleefd is een theaterstuk gemaakt door Peter Meijer. Hij verzorgde ook de regie. De titel is Overleven is herinneren. Hierin spelen 28 actrices een aantal vrouwen van de 652 vrouwen uit het boek. Er komen geen bewaaksters of andere Duitsers aan te pas. De vrouwen zijn allemaal vrouwen uit het verzet in Nederland. Tijdens de repetities kwam RTV Drenthe langs en maakte een viertal podcasts over Annie Post-Salomons een van die 652 vrouwen die werden gedeporteerd. Zie hiervoor Podcasts RTV Drenthe

Repetitie van het knijpkattenlied (7 jan.)

De casting en de repetities zijn al in september 2019 begonnen. Begin januari 2020 was de financiering rond van de optredens op 1,2, en 3 mei. Echter de maatregelen rond het Coronavirus maken spelen onmogelijk. Daarom werd gewerkt aan het verplaatsen van de voorstelling naar 30 april, 1 en 2 mei 2021. Dat gaat vast lukken dacht iedereen. Maar dat loopt anders.

De actrices zijn zeer gemotiveerd. Dat heb ik mogen ervaren bij een recent bezoek aan een van de repetities. Velen hebben zich door te googelen met de naam van hun personage (de rol die ze gaan spelen) zelfs nieuwe gegevens gevonden over deze persoon.

In een enkel geval zijn zelfs familieleden van kampgenoten van mijn tante gevonden.

Overalls passen voor maatwerk

Op 21 januari kwamen twee bestuursleden van de Jac Bezemer Stichting en de burgemeester Pieter Verhoeve langs om het belang van herdenken nog eens te onderstrepen. Daarbij ontvingen de actrices ieder een boek om zich nog beter in de eigen personage, de gang langs diverse kampen en de transporten te kunnen verdiepen.

Cees Docter legt, onder het toeziend oog van Schelto de Waard het belang uit aan de burgemeester.

Daarna werden een aantal scenes gerepeteerd in bijzijn van van de heren en Marianka Peters van de Goudse Post. Het maakte grote indruk. Aan het eind van deze bijzondere repetitieavond moesten de boeken natuurlijk nog gesigneerd worden.

Natuurlijk moesten de boeken nog gesigneerd worden.

25 maart 2021 Vught. Een vijftal actrices bezoeken het kamp om foto’s te maken.

Drie ‘gevangenen’ voor het prikkeldraad en de wachttoren (Foto: Hans Suijs)

Op deze ochtend zijn vijf actrices (van de 26), de regisseur Peter Meijer en Fotograaf Frances Frionet met mij te gast in het wegens corona gesloten Nationaal Monument Kamp Vught. De bedoeling is om op verschillende plaatsen in het Kamp foto’s te maken, die bij de werving van sponsorgelden gebruikt kunnen worden.

Vier actrices in het nu ‘spic & span’ schone waslokaal. (Foto: Hans Suijs)

De omgeving inspireerde. Het was een soort herkenning, terwijl toch geen van de actrices ooit in een echt kamp waren geweest. Binnen vijf minuten zaten ze in hun rol van het toneelstuk “Overleven is herinneren”.

De vijf actrices in de slaapbarak. (Foto: Hans Suijs)

De foto’s tonen een schone barak en een vrijwel lege slaapzaal. Het rook er nu fris en de zon scheen. De bittere werkelijkheid ruim driekwart eeuw eerder was totaal anders.

In de barak bij de warme kachel (Foto: Hans Suijs)

Een barak bestond meestal uit twee identieke delen waar 250 vrouwen per deel werden ondergebracht. In het eetgedeelte was een kacheltje. In de slaapzaal geen verwarming. In München waren de ramen voortdurend weggeblazen door de bombardementen.

Alsof ze trots Ravensbrück binnenmarcheren. Dit is een onderdeel van het theaterstuk (Foto Hans Suijs).

De vrouwen waren onderling zeer solidair en bij de staking en de dodenmars behoorlijk zelfverzekerd. Je moet het lef maar hebben om te gaan staken. Maar het alternatief bij het rantsoen dat ze kregen was letterlijk doodgaan van de honger. Voor de foto’s moesten ze daarom telkens een andere emotie uitstralen.

Het kamp (links van het prikkeldraad en buiten beeld), een gracht en de wachttorens (rechts). (Foto: Hans Suijs)

Nadat het duidelijk is geworden dat ook in 2021 het stuk niet gespeeld kan worden, worden alle sponsor en subsidietoezeggingen ingetrokken. Immers de toezeggingen waren gekoppeld aan het herdenkingsjaar dat al in september 2020 begon en na de officiële bevrijding van 2021 eindigde.

In september 2021 zag het er zeer somber uit. Vele traantjes zijn gelaten. spoedoverleg met de gemeente was niet eenvoudig, maar in oktober kwam er licht aan het einde van de tunnel en kon met enig risico herstart worden. Er kwam opnieuw hulp materieel en immaterieel. Een oefenruimte werd om niet ter beschikking gesteld, reeds gekochte kaartjes werden gedoneerd en enige sponsoren waren alsnog bereid een bijdrage te leveren.

De actrices herdenken in mei deze vrouwen op hun eigen manier. Zie herdenken.

Er is een aparte website voor het theaterstuk: https://overlevenisherinneren.nl/

Peter Meijer heeft ook zijn eigen website: https://www.ecksteinmaakwerk.nl/